Li ser vê rûpelê hûn 12 mijarên me yên sereke û daxwazên me dibînin — ez ê di Abgeordnetenhausa Berlînê (meclisa eyaleta Berlînê) de ji bo wan têbikoşim. Tiştekî girîng kêm e? Ji min re binivîsin û ramana xwe ji min re bibêjin.
(Ji bo bêtir agahiyan, li ser daxwazekê pêl bikin)
Dawî li talanê kirêyan!
Xanî mafek e, ne navgînek ji bo qezencê. Lê li Gropiusstadtê bi salan e ku em ya dijber dibînin.
Carekê li vir pêşeroj ji aliyê Walter Gropius ve hat plankirin: nêzîkî 18.500 xanî, ji sedî 90 wek Sozialwohnung (xaniyên ku bi piştgiriya dewletê têne çêkirin û kirêya wan erzan e), erzan ji bo her kesî. Lê di salên 90yî de Senatê (hikûmeta eyaleta Berlînê) şirketa xaniyan ya şaredariyê erzan firot. Îro gelek kolan bi tevahî di destê şirketên wek Deutsche Wohnen û Vonovia de ne. Di nav tenê pênc salan de nêzîkî 20.000 Sozialwohnung ji girêdana bihayan derketin, û di bin hikûmeta CDU û SPDyê (Partiya Sosyal Demokrat) de kirê li hema hema her xaniyê eyaletê heta ji sedî 11 bilind bû.
Xelkê Berlînê biryara xwe ji mêj ve daye: di referandûmê de piraniya zelal ji bo Enteignungê (xanî ji şirketên mezin tê standin û dibe milkê gel) deng da. Lê hikûmeta CDU û SPDyê qanûneke bêbandor derxist û bi wê tu xaniyek nekir milkê gel — û niha hikûmeta federal ya Merz jî bi qanûnekê derî li ber Enteignungê digire. Ev êrîşeke li ser vîna demokratîk ya mirovên vir e. Ew bi zanebûn li ber me astengan datînin, ji bo ku Vonovia û Deutsche Wohnen bikaribin ji veberhêneran re hê bêtir ewlehiyê bidin — ji bo ku mala me ji bo qezenca wan bimîne navgîneke bazirganiyê.
Em ê vê yekê qebûl nekin. Bi awayekî berbiçav ez ji bo van têdikoşim:
Referandûm hatiye qebûlkirin, rewşa hiqûqî zelal e. Tenê partiyek wê bêyî tu tawîzan pêk tîne: DIE LINKE (Partiya Çep). Di sala yekem ya hikûmetê de Vergesellschaftungsgesetz (qanûna ku milk derbasî destê gel dike) — li dijî her hewldana astengkirinê ya CDU û SPDyê û li dijî wê yekê ku hikûmeta Merz li asta federal rê li ber digire.
Di 100 rojên pêşî de Mietenstopp (rawestandina bilindbûna kirêyan) ji bo nêzîkî 400.000 xaniyên eyaletê, paşê salê herî zêde ji sedî 1 bilindbûn. Kirêyên ku pir bilind in têne daxistin — û em bi biryardarî li hember wan kesên ku bi kirêyê mirovan talan dikin derdikevin. Ji bo vê yekê dezgeheke nû ya eyaletê ji bo parastina kirêdaran, ya ku bi rastî destwerdanê dike.
Salê du milyar euro ji bo 7.500 xaniyên nû yên şaredariyê, bi kirêyeke ku her tim di navbera 6 û 12 euro de dimîne û ji bo du ji sê malbatan gengaz e. Û ji bo taxên mezin yên wek ya me bernameyeke çalakiyê: nûkirina xaniyan bêyî ku kirê bilind bibe, bêtir cihên kesk, ronahiyeke çêtir.
Dibistanên baş, ciwanên xurt
Min bi salan dersên taybet dan, loma ez dizanim: li Almanyayê serkeftina di perwerdehiyê de hê jî pir zêde bi pereyê dê û bavan ve girêdayî ye.
Deh salan min ji zarok û ciwanan re dersên taybet dan, û min her roj dît: gava ku kesek ji zarokekî bawer dike, çiqas tişt gengaz dibin — û gava ku kes tune be, derfet çiqas zû winda dibin. Di dema ku CDU û SPD budceya dibistan, ciwan û zanîngehan jê dikin, tam li vir nifşê nû mezin dibe. Ev ne qeder e, ev biryareke siyasî ye: dewlet pereyê xwe ji bo kê xerc dike.
Loma ez di Abgeordnetenhausê de ji bo van têdikoşim:
Li şûna ku budceya perwerdehiyê bê jêkirin, bernameyeke veberhênanê li dijî karên nûkirinê yên ku li ser hev kom bûne: dibistanên nûkirî, mamoste û karmendên bes, û dibistana tevahiya rojê ya pêbawer. Li bajarekî dewlemend destavxaneyên xerabûyî û dersên ku têne betalkirin nayên qebûlkirin.
Ji bo her zarokî piştgiriya fêrbûnê ya bêpere; divê bilêta xwendekaran ya bêpere bimîne; û BAföG (alîkariya dewletê ji bo xwendekaran) ya ku ne bi dahata dê û bavan ve girêdayî be. Perwerdehî tu carî nabe ku bi hesabê bankê yê dê û bavan ve girêdayî be — ez encamên wê ji nêz ve nas dikim.
Ew bingehê taxeke bi jiyan in û ji bo gelek ciwanan gelek caran tenê stargeh in. Bi standardên ewlehiyê yên ku bi rêkûpêk têne kontrolkirin û bi pêşniyarên perwerdehiyê em cihan diafirînin, yên ku ciwan tê de bêtir pêş ve biçin. Bi pereyekî pêbawer — ne wek qurbana budceya kêmkirinan.
Têkoşîn li dijî xizaniyê li taxa me
ji zarokên Gropiusstadtê di malbatên wisa de mezin dibin ku bi Grundsicherungê (pereyê ku dewlet dide kesên ku dahata wan têrê nake) ve girêdayî ne — ji her sê zarokan zêdetir ji yekê.
Ev jimare behsa kesên dûr nake. Ew behsa malbatên kolana me dike, behsa zarokên Kita û dibistana me dike. Xizanî li vir ne şikestina kesan e — ew encama siyasetekê ye, ya ku pir dirêj xwe kor kir û paşê budce jî kêm kir. DIE LINKE berevajiya wê dike: alîkariyeke berbiçav ya ku di jiyana rojane de digihîje mirovan.
Ji xebata xwe ya rojane ya bi daxwazên hemwelatiyan re û ji saetên me yên şêwirê yên civakî ez dizanim ka ew çiqas girîng e: gava ku kesek li derveyî meclisê jî xema mirovên biçûk dixwe. Siyaseta baş tam ev e — û ez tam wisa siyasetê dikim.
Loma ez ji bo van tiştan dixebitim:
Xwarinên tendurist ji 3 euro ve, li nav taxê — hem li dijî xizaniyê, hem li dijî tenêtiyê. Û li hemû dibistan û Kitayan firavîna bêpere, ji bo ku tu zarok birçî neyê dersê.
Hikûmeta CDU û SPDyê Sozialticket giran kir. Em wê dîsa dikin 9 euro, û bi rêya Bundesratê (encumena welatên federal yên Almanyayê) em Kindergrundsicherungê (piştgiriyeke bingehîn ji bo hemû zarokan) pêş dixin — ne veguhastin û ne jî jiyan nabe ku bibin pirsa pereyan.
Divê nirxên ku dewlet ji bo lêçûnên xanî qebûl dike li gorî kirêyên rastîn bêne guhertin. Û divê em xebata civakî ya li taxê xurt bikin: ew taxê nas dike û digihîje malbatan berî ku rewşeke dijwar bibe rewşeke bêderfet.
Li dijî nîjadperestî û faşîzmê — cihê wan li vir tune
Neukölln rengîn û cihêreng e — û di heman demê de nîjadperestiya rojane û êrîşên tundrewên rastgir ji nêz ve nas dike.
Nîjadperestî her roj li gelek kesên Neuköllnê dixe — li koçberan, li kesên Reş, li cihûyan, li misilmanan û li gelek civakên din. Ew ne tenê wek çend pêşdaraziyan xuya dibe, lê belê wek cudakariyeke ku di nav pergalê de bi cih bûye: di lêgerîna xanî û karan de, di pergala perwerdehiyê de û bi destê dezgehên fermî. Karsaziyên koçberan — wek barên nargîleyê an firoşgehên baklavayê — bi giştî têne gumankirin, û dezgehên dewletê bi operasyonan diçin ser wan. Ev ne tiştekî li kêlekê ye: ev mirovan li hember hev disekinîne û newekheviya civakî vedişêre.
Di navbera 2009 û 2021an de zêdetir ji 70 sûc bi wê yekê ve têne girêdan ku jê re «Neukölln-Komplex» tê gotin (rêzeya êrîşên ku li Neuköllnê bi hev ve têne girêdan): şewitandina malan, gef û wêrankirina milkan — piranî li dijî wan kesên ku li dijî rastgiriyê xebat dikin an ku wek koçberan têne dîtin. Di 2026an de komîsyona lêkolînê ya Abgeordnetenhausê destnîşan kir ku polîs û dadgehan karê xwe bi giranî bi cih neaniye — lê belê heta îro bi rastî ji tu kesî hesab nehatiye pirsîn.
Loma ez di Abgeordnetenhausê de ji bo van têdikoşim:
Kesên ku li vir dijîn, divê bêyî tirs bijîn — ferq nake ku ew ji ku derê hatine, çi bawerî ne an rengê çermê wan çi ye. Ez bi hemû hêza xwe li ber propagandaya nefretê ya nîjadperest û mirovnehez ya AfDyê disekinim — hem di Abgeordnetenhausê de, hem li taxê. Kî ku nefretê dike tiştekî normal, min bi biryardarî li hember xwe dibîne.
Nîjadperestî pir caran ne tenê di serê mirovan de ye; ew di nav pergalê de bi cih bûye. Ez dixwazim ku nîjadperestiya di nav polîsan de bê vekolîn û eşkerekirin — li dijî Racial Profilingê, li dijî operasyonên cudakar û li dijî zordariya li ser xwepêşandanên aştiyane. Û divê Landesantidiskriminierungsgesetz (qanûna Berlînê ya li dijî cudakariyê) bimîne û hê xurttir bibe.
Cihêrengiya Neuköllnê — mirovên ji zêdetir ji 160 gelan — hêza me ye, û divê her kes bi mafên wekhev beşdar bibe. Divê dawî li kontrolên karsaziyê yên ku tenê ji bo aciziyê li ser karsaziyên koçberan têne kirin bê anîn. Û em bi biryardarî li ber antîsemîtîzmê disekinin, ji bo ku cihûyên Neuköllnê bi ewlehî û bêyî tirs bijîn.
Divê dewlet bi domdarî pereyên bes bide van tiştan: tomarkirina êrîşên rastgiran, navendên şêwirê ji bo kesên ku rastî wan hatine, perwerdehiya siyasî û rêxistinên koçberan yên xweser. Û divê eşkerekirina Neukölln-Komplexê bidome, heta ku encam jê derkevin. Em cih nadin faşîstan.
Femînîzm û wekhevî
Mafên wekhev, mûçeya wekhev û jiyaneke bêyî tundiyê — ji bo jinan û ji bo hemû kesên ku pergala bavsalarî wan dixe qeraxê.
Ji bo heman karî jin pir caran kêmtir mûçe distînin; ew bêtir di karên bêewle de dixebitin an bi nîv-demê, her çend wisa naxwazin jî; û herwiha barê xebata lênêrînê piranî li ser milên wan e. Bi taybetî jinên ku li Neuköllnê bi tenê zarokan mezin dikin di bin xetera xizaniyê de ne. Û hê jî jin rastî tundiya li malê û ya zayendî tên — heta bi kuştina jinan.
Ez ji bo parastina hemû kesên ku rastî tundiya bavsalarî tên dixebitim. Û ev ji bo min bi zelalî beşek ji wê ye: Neukölln yek ji wan navçeyên Berlînê ye ku herî zêde queer in — û divê wisa bimîne. Kesên lezbiyen, gay, bîseksuel, trans û queer heq dikin ku bêne parastin û mafên wekhev bistînin — bêyî tu «lê»yan.
Loma ez ji bo van têdikoşim:
Ji bo heman karî heman mûçe. Û dawî li cudakariya li dijî jinên ku di karên bêewle de an — bêyî ku bixwazin — bi nîv-demê dixebitin. Divê xebata lênêrînê bi dadmendî bê parvekirin û qedrê wê êdî bê zanîn.
Bêtir projeyên jin û keçan, ji bo ku keç û jinên ciwan bikaribin jiyana xwe bi xwe diyar bikin. Û ji bo kur û zilamên ciwan projeyên pêşîlêgirtinê yên ku nîjadperestiyê jî rexne dikin. Parastin ji bo hemû kesên ku rastî tundiya li malê, ya zayendî û ya li ser bingeha zayendî tên.
Ez li ber vê yekê disekinim ku cihên queer — Jugendclub, navendên şêwirê û Safer Spaces — ji taxê bêne derxistin; ez dixwazim piştgiriyê bidim wan. Û ez piştgiriyê didim hemû kesên ku ji ber stigma û zordariyê cefayê dikişînin.
Parastina avhewayê ya ku civakî ye
Parastina avhewayê û jiyaneke erzan bi hev ve girêdayî ne.
Havînê germahî di navbera xaniyên bilind yên Gropiusstadtê de kom dibe û dernakeve. Û ji bo gelek malbatan di veguhastina giştî de her pere girîng e. Hikûmeta CDU û SPDyê plana xwe ya li dijî germahiyê jî pêk neanî — plana çalakiyê ya bêyî çalakî.
Û gava ku ji otobus, trên û rêyên ewle yên duçerxeyan pere tê birîn, dirêjkirina otobana A100 pereyên bêhesab dixwe: 721 milyon euro ji bo 3,2 kîlometreyan — rêya herî biha ya Almanyayê. Beşê din, yê ku CDU dixwaze, berê 455 milyon euro bû; niha ew ji milyarekê jî derbas bûye — zêdetir ji du qatan. Ev rezalet e: biha ye, zirarê dide avhewayê û tam berevajiya Verkehrswendeyê ye (kêmtir tirimbêl, bêtir trên û duçerx). Beton li şûna otobus û trênê.
Berlîn dikare bibe bajarekî ku êdî zirarê nade avhewayê — lê bi şertekî: divê hesab li ber kirêdaran neyê danîn.
Loma ez ji bo van tiştan dixebitim:
Bernameyeke nûkirinê ya şaredariyê, û dawî li Modernisierungsumlageyê (beşê lêçûnên nûkirinê yê ku xwediyên xaniyan li ser kirêyê zêde dikin) — parastina avhewayê ya ku kirê bilind nake û tu kesî ji taxê dernaxe.
Li BVGyê (dezgeha veguhastina giştî ya Berlînê) û li S-Bahnê rawestandina bihayan; parastina bilêta xwendekaran ya bêpere; û — êdî bes e — vekirina rê li ber plansaziya tramwaya ber bi Gropiusstadtê ve. Li vir jî Sozialticketa 9 euro alîkar e, ya ku em jê re têdikoşin: veguhastineke erzan bi taybetî barê wan kesên ku neçar in her pereyî du caran bizivirînin sivik dike.
Parastina baxçeyên biçûk, park û daran; vekirina erdê ji bin betonê; bêtir sîber li dijî germahiya havînê — û çareseriyeke domdar ji bo ava binerdê ya li Blumenviertelê.
Bi rûmet kal bûn li Gropiusstadtê
Gelek kesên li vir tevahiya jiyana xwe xebitîn, û dîsa jî di temenê pîr de pereyê wan têrê nake.
Kesên ku ev tax ava kir, ewlehî, lênêrîneke baş û hevaltiyê heq dikin. Lê kirêyên ku diçin jor, meaşên teqawidiyê yên tenik û paşvekişîna xizmetên giştî bi taybetî li kal û pîran giran tên.
Bi rûmet kal bûn pirsa rêzgirtinê ye — û pirsa siyaseteke rast e.
Loma ez ji bo van têdikoşim:
Xurtkirina nexweşxaneyên eyaletê yên wek Vivantes — bi mûçeyên dadmend û bi karmendên bes. Û divê xizmetên bingehîn yên jiyanê her tim milkê gel bimînin, ne ku bikevin destê şirketên taybet.
Parastin li hember derxistina ji taxê; guhertina xaniyan li gorî pêdiviyên kal û pîran, bi bihayekî girêdayî; û li Bundesratê destpêşxeriyeke li dijî derxistina kal û pîran ji xaniyên wan — nemaze gava ku xwediyê xanî dibêje «ez bi xwe hewceyî wî me».
Xwaringehên taxê, cihên civînê yên kal û pîran û cihên hevdîtinê: germ, ji bo her kesî vekirî. Cihên ku tu kes tê de bi tenê nayê hiştin û cîranî lê çêdibe.
Jiyaneke ku mirov bi xwe diyar dike — bi astengdarî û bêyî wê
Inklusion (tevlîkirina her kesî di civakê de): cihê kesên astengdar li nav taxa me ye, ne li qeraxê.
Lê rastî pir caran ne wisa ye. Di Werkstattan de (atolyeyên taybet yên ji bo kesên astengdar) kesên astengdar bi navînî saetê ji bo 1,46 euro dixebitin — ew ji Mindestlohnê (mûçeya herî kêm ya qanûnî) hatine derxistin. Ev ne mûçe ye — ev talan e. Li ser vê yekê ev jî zêde dibe: asteng li her derê, pergaleke dibistanê ya ku wan ji yên din vediqetîne, û li bazara kar ya asayî hema hema tu derfet.
Yên ku dixwazin hemû hêza xwe bidin, li ber wan tê girtin. Beşdarî nabe ku bibe îmtiyaza çend kesan.
Loma ez ji bo van têdikoşim:
Di Werkstattan de saetê nêzîkî 1,46 euro — ev rezalet e. Ez dixwazim ku heqê wan bi dadmendî bê dayîn, ku Mindestlohn ji bo kesên astengdar jî derbasdar be, û ku rêyên rastîn ber bi bazara kar ya asayî ve vebin. Ji ber ku ew karekî baş û girîng dikin — û divê heqê wî karî bê dayîn. Kar kar e — ji bo me hemûyan!
Bi awayekî berbiçav: heta 2030yî hemû rawestgehên otobusê bê asteng; veberhênaneke mezin ji bo xaniyên bê asteng an bi astengên kêm; dezgehên fermî yên bê asteng û stasyonên trênê yên ku asansorên wan dixebitin — û di birêveberiyê de bêtir cihên perwerdehiyê û kar ji bo kesên astengdar. Beşdarî nabe ku li ber pêlikekê bisekine.
Ji destpêkê ve fêrbûna hevpar li şûna veqetandinê; û herwiha alîkarî û şêwirên ku jiyaneke serbixwe gengaz dikin — li dibistanê, di perwerdehiya pîşeyî de, li kar û di jiyana rojane de.
Aştî û hevgirtin bêyî sînoran
Siyaseteke aştiyê ya bi biryar li ser du bingehan tê avakirin: mirov zelal dibêje çi rast e û çi ne rast e, û paşve naçe.
Almanyayê di 2024an de destûr da ku çek bi qasî 13,3 milyar euro bêne firotin — rekorek. Di 2025an de nêzîkî 12 milyar euro yên din lê zêde bûn. Di nav wan de çekên ji bo dewletên ku şer dikin jî hene — wek Îsraîlê, tam di dema şerê li dijî gelê filistînî li Gazzeyê de û di dema ku şer li tevahiya Rojhilata Navîn belav dibû. Gava ku milyar diherikin nav çekan, li vir pere ji bo Kitayan, ji bo lênêrînê û ji bo xaniyên erzan tune ye. Hem ji bo Ukraynayê, hem ji bo Rojhilata Navîn heman tişt derbas e: rawestandina şer, dîplomasî û alîkariya mirovî — ne çekên nû li ser çekên nû. Aştî ne bi rewşa cîhanê ve girêdayî ye; ew bi wê yekê ve girêdayî ye ka em li ku derê radiwestin — û ev li taxa me dest pê dike.
Şerên ku biryara wan li derekê din tê dayîn, rûyên wan li taxa me hene: mirovên ku ji wan reviyane û niha mala wan li vir e. Gropiusstadt rengîn û navneteweyî ye — û ev hêz e.
Di tîma Ferat Koçak de — ew endamê Bundestagê (meclisa tevahiya Almanyayê) yê me ye — ez berpirsê daxwazên hemwelatiyan bûm. Li wir min car bi car dît ka çawa mirovên ku her tişt rast kiriye û mafê mayînê heq kiriye, hatine zorkirin ku ji vî welatî derkevin. Penaberî yek ji mafên mirovan e — û rêça hişk ya hikûmetê di dawiyê de tenê av bir aşê AfDyê.
Loma ez ji bo van têdikoşim:
Ne euroyek û ne çekek ji bo aliyên şer. Divê Berlîn li Bundesratê zextê bike ku firotina çekan li herêmên şer û krîzê bê rawestandin. Û divê bi Zivilklauselekê (rêzikeke ku dibêje: pereyê giştî û zanîngeh tenê ji bo armancên sivîl in) were garantîkirin ku pereyê giştî û zanîngehên Berlînê ji aştiyê re dixebitin, ne ji çekan re. Kî ku çekan dişîne şer, beşdarê berpirsiyariyê ye.
Penaberî yek ji mafên mirovan e. Kî ku ji şer û zordariyê direve, divê li Berlînê bi ewlehî bê pêşwazîkirin, bibe beşek ji civakê, û bi awayekî neqanûnî neyê dersînorkirin. Em bi tevahî li pişt Seebrückeyê ne (tevgera ku ji bo rizgarkirina mirovan li deryayê dixebite).
Hevkariya bajaran û projeyên hevpar yên bi welatên başûrê cîhanê re — di parastina avhewayê de jî. Û divê mîrateya kolonyalîzmê bi dilpakî bê vekolîn: ji navên kolanan heta bîranînê. Tiştê ku em li vir pêk tînin, li derve jî ronahiyê belav dike.
Dîjîtal ji bo her kesî
Me çend caran li Berlînê derfeta dîjîtalbûnê ji dest berda.
Bîst salan siyaseta kêmkirinan birêveberiyeke wisa li dû xwe hişt: mirov hefteyan li benda randevûyeke Bürgeramtê (daîreya ku li wir mirov qeyda navnîşanê, nasname û kaxezan çêdike) dimîne, û daxwazname di nav lodên kaxezan de winda dibin. Dîjîtalbûn ne armanceke ji bo xwe ye — divê ew jiyana mirovan hêsantir bike, û divê tu kes li paş nemîne, tenê ji ber ku pere an zanîn kêm e.
Loma ez ji bo van têdikoşim:
Bürgeramt û hemû dezgehên fermî bi lez û bi tevahî dîjîtal — bi dosyaya elektronîk û bi rêyên serhêl yên ku ji destpêkê heta dawiyê naqetin, ji bo ku êdî tu kes ji bo randevûyekê neçar nemîne ku destûra betlaneyê bigire.
WLANa giştî, alav û kursên bêpere, ji bo ku kal û pîr û malbatên bi dahata kêm jî pê re bimeşin. Dîjîtalbûn nabe ku tu kesî li dû xwe bihêle.
Li şûna girêdayîbûna biha bi şirketên mezin ve: Open Source (nermalava ku koda wê ji her kesî re vekirî ye) û parastineke xurt ya daneyan — bi fondekê ji bo nermalava ku ji berjewendiya gel re dixebite, û bi platformên beşdariyê yên di destê gel de, da ku bajarê dîjîtal bibe yê me.
Cihê çandê li her taxê ye
Huner û çand nabin luks. Ew çîrokên me, hêviyên me û daxwazên me vedibêjin.
Tam li ser çandê hikûmeta CDU û SPDyê bi hişkî kêm dike — û di heman demê de wê bi milyonan alîkarî bêyî tu kontrolê da komeleyan, yên ku hin ji wan nû hatibûn damezrandin. Dezgeha Landesrechnungshof (ya ku lêçûnên eyaletê kontrol dike) jê re got: «bi eşkereyî li dijî qanûnê». Senatora çandê neçar ma ku ji peywira xwe biçe.
Gava ku ji hunermendên serbixwe pere tê birîn, ew pere li aliyê din wek diyariya axayan tê belavkirin. Nemaze li taxeke wisa cihêreng ya wek ya me, çand ew cih e ku mirov lê digihîjin hev.
Loma ez ji bo van tiştan dixebitim:
Kêmkirinên giran yên li ser çand û navçeyan li saziyên biçûk û li hunermendên serbixwe dixin. Divê ew ji holê rabin — û divê pereyê alîkariyê li gorî pîvanên zelal bê dayîn, ne li gorî qerta partiyê.
Navendên çandî û civakî, pirtûkxane û pêşniyar li cihê ku mirov lê dijîn — ne tenê li navenda Berlînê.
Atolye û odeyên xebatê yên erzan yên ji bo hunermendan; parastina cihên çandî yên azad li hember derxistinê; û ji bo zarok, malbat û kal û pîran gihîştina çandê ya bêpere an erzan.
Avjenî nabe ku bibe luks
Li Neuköllnê ji her sê zarokên dibistanê yek piştî pola sêyem jî bi ewlehî avjeniyê nizane — û tam hewza me ya li Gropiusstadtê êdî li ser sînorê xwe ye.
Fêrbûna avjeniyê bi qasî hesab û nivîsandinê girîng e — di rojeke reş de ew jiyanan xilas dike. Lê dîsa jî dema hêja ya avê di rêya ber bi hewzê ve de winda dibe, û kursên bêpere tune ne. Ev bi taybetî li malbatên bi dahata kêm dixe.
Û ji dema ku Kombibad Mariendorf hat girtin, barê giran li ser hewza me ya Gropiusstadtê ye: avahî diqelişe, saetên avjeniyê yên ji bo her kesî hatine paşxistin nav saetên qeraxê, û bi pergala nû ya bihayan avjenî dibe luks. Li ser vê yekê ev jî zêde dibe: li cihên werzîşê karên nûkirinê li ser hev kom bûne — digel ku yane ji bo zarok û ciwanan xebateke bêhempa dikin.
Loma ez ji bo van têdikoşim:
Divê hewza me ji nû ve bê çêkirin û bêyî tu sînoran vebe — û divê bihayê bilêtan dîsa dakeve, da ku avjenî nebe luks. Û li asta eyaletê ez ji bo hewzeke din ji Neuköllnê re dixebitim: hewzeke ku zivistanê jî vekirî ye, da ku zext li ser Gropiusstadtê kêm bibe.
Parastina Schwimmbusê (otobusa ku zarokan dibe hewzê) û zêdekirina kursên bilez yên bêpere, da ku her zarok herî dereng di dawiya dibistana bingehîn de bikaribe bi ewlehî avjeniyê bike. Û divê em êdî sedemên wê ji holê rakin: çima ewqas zarok avjeniyê nizanin.
Divê qedrê yaneyên werzîşê yên Neuköllnê bi rastî bê zanîn: cihên werzîşê yên bêpere, jinavbirina karên nûkirinê yên li ser hev kom bûne, piştgirî ji bo Ehrenamtê (xebata ku mirov bi dilxwazî û bêyî heq dike) û pergaleke dadmend û eşkere ji bo dabeşkirina saetên salon û qadan.
DIE LINKE Neukölln