Od kwietnia 2023 roku Berlinem rządzi Senat (rząd kraju związkowego Berlin) złożony z CDU i SPD. Zarządza największym budżetem w historii Berlina — a mimo to tnie pieniądze na edukację, kulturę, młodzież, opiekę i na komunikację miejską dla tych, którzy mają najmniej. Oto jego bilans. Czarno na białym.
Rekordowe wpływy. Rekordowe cięcia. Rekordowe marnotrawstwo.
To nie jest jednorazowe zaciskanie pasa, tylko system: najpierw miliardowa dziura, potem lista skreśleń w poprzek całego miasta — a prestiżowe projekty toczą się dalej.
Gdzie cięto w 2025 roku (wybór, w mln €)
Fragment listy oszczędności na 3 miliardy euro z roku 2025. Źródła: Rechnungshof von Berlin, Tagesspiegel, taz.
Oszczędza się na sprawach socjalnych. Wydaje się gdzie indziej.
Niejedno brzmi dobrze w komunikacie prasowym — a w mieście wygląda zupełnie inaczej. Oto bezpośrednie porównanie:
Senat mówi
„Rozwijamy budownictwo mieszkaniowe i dbamy o mieszkania w przystępnych cenach”.
Rzeczywistość
Cel 20 000 mieszkań rocznie nigdy nie został osiągnięty, spółki należące do landu zbudowały zaledwie 906 mieszkań socjalnych — a mimo to wolno im podnosić czynsze nawet o 11 %. Volksentscheid o wywłaszczeniu wielkich koncernów mieszkaniowych Senat wydrążył ustawą bez żadnych skutków: zero uspołecznionych mieszkań.
Senat mówi
„Dbamy o bezpieczeństwo i porządek w naszych dzielnicach”.
Rzeczywistość
Prestiżowy płot wokół Görlitzer Park kosztuje 1,8 mln € plus około 800 000 € rocznie — a dziewięć na dziesięć przestępstw zdarza się wcale nie w parku, tylko wokół niego. Jednocześnie tnie się pieniądze na streetworking, pomoc osobom uzależnionym i pracę z młodzieżą — dokładnie tam, gdzie bezpieczeństwo naprawdę powstaje.
Senat mówi
„Termin w Bürgeramt w ciągu 14 dni — obiecujemy”.
Rzeczywistość
Obietnica łamana przez dwa lata: w listopadzie 2023 roku berlinianki i berlińczycy czekali na termin w Bürgeramt (urząd dzielnicowy dla spraw obywatelskich) średnio 30 dni. Dopiero w 2025 roku Senat ogłosił cel za osiągnięty — i to tylko w 74 % przypadków.
Senat mówi
„Berlin stanie się neutralny klimatycznie — działamy na rzecz klimatu i ochrony przed upałami”.
Rzeczywistość
Własny plan działań na upały pozostaje w dużej mierze na papierze, a Berlin liczy od 2018 roku około 1500 szacowanych ofiar upałów. Cele klimatyczne są wyraźnie chybione, w 2024 roku wycięto o 2709 drzew przyulicznych więcej, niż posadzono — Deutsche Umwelthilfe pozwała już land Berlin do sądu.
Trzy lata Senatu cięć etap po etapie — od rządu utworzonego rzutem na taśmę po trzecią dymisję.
kwiecień 2023
CDU i SPD tworzą Senat pod wodzą Kaia Wegnera. Baza członkowska SPD zgadza się na tę koalicję tylko w 54,3 % — choć SPD przegrała wybory i była dopiero trzecią siłą.
lipiec 2023
Senat wstrzymuje budowę dróg rowerowych. W 2023 roku powstaje tylko około 22 km nowych tras — 0,8 % planowanej sieci. Z przygotowanych pieniędzy ponad połowa zostaje niewykorzystana.
wrzesień 2024
Z powodu miliardowej dziury Senat zamraża wydatki. Przymus oszczędzania staje się stanem trwałym.
grudzień 2024
Lista oszczędności na 3 miliardy euro na rok 2025. Popularny bilet za 29 euro zostaje zlikwidowany, kultura obcięta o 130 mln € — najmniejszy budżet miasta dźwiga największy ciężar.
początek 2025
Znika Brennpunktzulage (dodatek 300 € dla nauczycieli w szkołach w najtrudniejszych dzielnicach), a podpisane dopiero w 2024 roku umowy z uczelniami zostają jednostronnie wypowiedziane: do 2028 roku prawie 800 mln € mniej, przepadają tysiące miejsc na studiach.
maj 2025
Senator do spraw kultury Joe Chialo (CDU) ustępuje w proteście przeciwko cięciom własnego Senatu.
2025
Za 1,8 mln € plus około 800 000 € rocznie powstaje płot wokół Görlitzer Park — choć dziewięć na dziesięć przestępstw zdarza się poza parkiem.
styczeń 2026
Podczas najcięższej awarii prądu od dziesięcioleci (ponad 100 000 poszkodowanych) rządzący burmistrz Berlina gra w tenisa, a potem podaje udowodnione nieprawdziwe informacje o swoim zarządzaniu kryzysem.
marzec 2026
W życie wchodzi „ustawa ramowa o uspołecznieniu” — bez uspołecznienia ani jednego mieszkania. Pusta wydmuszka wbrew woli większości.
kwiecień 2026
Rechnungshof (berlińska izba obrachunkowa) nazywa milionowe dotacje rozdane przez kierowany przez CDU resort kultury „ewidentnie bezprawnymi”. Odpowiedzialna senator podaje się do dymisji — publiczne pieniądze rozdzielone pod naciskiem politycznym.
Obowiązuje domniemanie niewinności. Wszystkie dane na podstawie doniesień rbb24, Tagesspiegel, taz, ZDF oraz Rechnungshof von Berlin.
Cięcia to nie abstrakcyjne liczby. Tak polityka oszczędzania dociera do Gropiusstadt, Buckow i Blumenviertel — do naszego Kiezu (naszej okolicy):
Należący do landu szpital tuż przy granicy naszego okręgu musiał podczas strajku pielęgniarek zamknąć około 900 łóżek, bo brakowało personelu. Dopiero po wielotygodniowym strajku powstał układ zbiorowy o odciążeniu pracowniczek i pracowników. Właścicielem jest land Berlin — Senat oszczędza więc na własnej klinice.
Od ponad 20 lat woda gruntowa wciska się do piwnic. Zamiast trwałego rozwiązania są tylko pompy awaryjne, których finansowanie ostatnio ledwo zabezpieczono do 2027 roku. Mieszkanki i mieszkańcy musieli nawet pozwać Senat do sądu.
W Gropiusstadt więcej niż co trzecie dziecko dorasta w biedzie (37,3 %) — to drugi najwyższy wskaźnik w Neukölln, dzielnicy o największym ubóstwie dzieci w całym Berlinie. A Senat i tak tnie pieniądze na szkoły, Kitas (żłobki i przedszkola) oraz pracę z młodzieżą.
Sama krytyka nie wystarczy. Oto nasza odpowiedź — konkretna i dla naszego Kiezu.
Pieniądze tam, gdzie są potrzebne: do szkół, Kitas, klubów młodzieżowych, opieki i pracy w dzielnicach — finansowane ze sprawiedliwego podziału, a nie kosztem najbiedniejszych.
Prawdziwy, prawnie odporny Mietendeckel (ustawowy limit czynszów), wdrożenie Volksentscheid i więcej komunalnego budownictwa mieszkaniowego — żeby rodziny mogły zostać w Gropiusstadt.
Dyżur w sprawach socjalnych, zebranie mieszkańców dzielnicy i ograniczona pensja poselska: dostępny, uczciwy i możliwy do sprawdzenia — także po wyborach.
Siedem pytań, siedem faktów, o których Senat woli nie mówić zbyt głośno. Zgaduj razem z nami — i zobacz, jak jest naprawdę.
Senat obiecywał utrzymać Sozialticket w cenie 9 euro. Do jakiej ceny CDU/SPD go potem podniosły?
Do 27,50 euro — z 9 euro w ciągu jednego roku więcej niż potrojony. Dotyczy to około 539 000 osób o niskich dochodach: emerytek i emerytów, osób bez pracy, samotnych rodziców.
Źródło: nd-aktuell / plan budżetowy 2026/27
Podczas gdy tnie się pieniądze na rowery i komunikację miejską, w 2025 roku otwarto nowy odcinek autostrady A100 — najdroższą drogę w Niemczech. Ile kosztowały 3,2 kilometra?
721 milionów euro za 3,2 kilometra miejskiej autostrady. Kolejny odcinek, którego domaga się CDU, podrożał już z 455 mln do ponad 1 miliarda euro — beton zamiast autobusów i kolei.
Źródło: Tagesspiegel, 2025
Senat obciął kulturę o 130 mln euro. Jak duży jest cały budżet kultury w porównaniu z całym budżetem landu?
Tylko około 2 procent — najmniejsza pozycja w budżecie. Nawet całkowite jej skreślenie ledwo zmniejszyłoby miliardową dziurę. Cięto tam, gdzie przynosi to najmniej, a niszczy najwięcej.
Źródło: taz / Tagesspiegel, 2024/25
Co Senat skreślił w 2025 roku akurat w szkołach w najbiedniejszych Kiezach — także u nas w Neukölln?
Brennpunktzulage — 300 euro miesięcznie dla nauczycielek i nauczycieli w szkołach w najtrudniejszych dzielnicach, czyli dokładnie tę zachętę, która trzymała kadrę w najtrudniejszych szkołach. Oszczędność: 3,2 mln euro. Oszczędza się na tych, którzy potrzebują najwięcej wsparcia.
Źródło: Tagesspiegel, 2025
Volksentscheid „Deutsche Wohnen & Co. enteignen” wygrał w 2021 roku wyraźnie — w Neukölln z wynikiem 64 %. Ile mieszkań Senat od tego czasu uspołecznił?
Ani jednego. „Ustawa ramowa” z 2026 roku nie zmienia żadnych stosunków własnościowych i wchodzi w życie dopiero po dwóch latach. Jasna wola większości jest ignorowana do dziś.
Źródło: Wahlen Berlin / Haufe, 2021–2026
Jak berliński Rechnungshof (izba obrachunkowa) ocenił milionowe dotacje rozdane przez kierowany przez CDU resort kultury?
„Ewidentnie bezprawne” — wszystkich 13 decyzji o dotacjach (2,6 mln euro) nigdy nie wolno było wydać w tej formie. Publiczne pieniądze rozdzielone pod naciskiem politycznym zamiast po rzetelnej ocenie.
Źródło: Jüdische Allgemeine / Tagesspiegel, 2025/26
Podczas najcięższej awarii prądu od dziesięcioleci — ponad 100 000 berlinianek i berlińczyków bez prądu — co robił tamtego ranka rządzący burmistrz Berlina Kai Wegner?
Grał w tenisa — a potem twierdził, że od wczesnego rana prowadził rozmowy telefoniczne. Dokumenty Kancelarii Senatu pokazały: pierwsze służbowe telefony padły dopiero kilka godzin później. Zarządzanie kryzysem wygląda inaczej.
Źródło: ZDF / Berliner Zeitung, styczeń 2026
0 z 7 poprawnych
Nieważne, ile udało ci się trafić — każda z tych liczb jest prawdziwa i udokumentowana. I każda jest powodem, dla którego Neukölln 20 września zadbało o zmianę — i dla którego praca teraz trwa dalej.
Szybkie przejście
DIE LINKE Neukölln 
